Een kortsluiting in een ventilatorkachel mag er nooit toe leiden dat de hoofdschakelaar van uw productiehal uitschakelt. Toch gebeurt dit in de praktijk vaker dan nodig is. Het resultaat? Onnodige stilstand, hoge kosten en veiligheidsrisico’s.
Selectiviteit is de kunst van het coördineren van beveiligingen. Het doel is simpel: bij een fout moet alléén de beveiliging direct boven de fout afschakelen. De rest van de installatie moet ongestoord blijven functioneren. Is uw installatie selectief, of vertrouwt u op geluk? In dit artikel leggen we uit hoe u zekerheid krijgt door middel van simulaties en correcte instellingen.
Wat is het: De coördinatie tussen beveiligingscomponenten (zoals automaten en smeltpatronen) zodat alleen het gestoorde deel van de installatie wordt afgeschakeld.
Het risico: Bij een gebrek aan selectiviteit schakelt een bovenliggende verdeler uit, waardoor een groot deel van het bedrijf onnodig spanningsloos raakt.
De oorzaak: Vaak ontstaan problemen door uitbreidingen in de installatie, verkeerde instellingen van beveiligingen of verouderde ontwerpen die niet zijn herberekenend.
De oplossing: Een selectiviteitsanalyse (simulatie) brengt knelpunten in kaart. Op basis hiervan worden instellingen van vermogensautomaten gewijzigd of componenten vervangen.
Normering: NEN 1010 stelt eisen aan selectiviteit, vooral bij installaties waar bedrijfszekerheid cruciaal is.

Dit onderwerp is cruciaal voor professionals die verantwoordelijk zijn voor de continuïteit en veiligheid van elektrische installaties:
Selectiviteit wordt bereikt wanneer, in een serieschakeling van beveiligingstoestellen, het toestel het dichtst bij de fout de foutstroom afschakelt, terwijl de bovenliggende toestellen gesloten blijven. Dit klinkt eenvoudig, maar vereist inzicht in de tijd-stroomkarakteristieken (tripping curves) van uw beveiligingen.
We onderscheiden verschillende vormen van selectiviteit:
Nuance – Volledige vs. Gedeeltelijke selectiviteit In de praktijk is volledige selectiviteit (tot aan de maximale kortsluitstroom) niet altijd economisch of technisch haalbaar zonder zware ingrepen. Vaak wordt gezocht naar een optimum waarbij selectiviteit gegarandeerd is tot een bepaald kortsluitniveau. Het is belangrijk om te weten waar die grens ligt in uw installatie.
Het ontbreken van selectiviteit is vaak een onzichtbaar probleem, tot het moment dat het misgaat. De gevolgen zijn dan direct voelbaar:
U hoeft niet te wachten op een black-out om te weten of er risico’s zijn. Let op deze signalen:
Praktijkvoorbeeld: Bij een voedingsmiddelenproducent viel maandelijks de hoofdvoeding van de verpakkingslijn uit. De technische dienst verving de automaat van de eindgroep (25A) meermaals, denkend dat deze defect was. Na meting en simulatie door HyTEPS bleek dat de inschakelpiek van de motor net binnen de curve van de eindgroep viel, maar de magnetische drempel van de (te krap ingestelde) bovenliggende railkoker-automaat (63A) activeerde. Een simpele aanpassing van de instelling van de 63A automaat loste het probleem definitief op.
Het herstellen of waarborgen van selectiviteit begint niet met de schroevendraaier, maar met data.
Stap 1: Inventarisatie en Meting: We moeten weten wat er in de installatie aanwezig is. Welke automaten, welke kabellengtes (essentieel voor de impedantie en dus de kortsluitstroom) en welke belastingen? Metingen valideren de theoretische modellen.
Stap 2: Simulatie (De sleutel tot succes): Selectiviteit kun je niet in de praktijk testen zonder risico. Daarom gebruiken we geavanceerde simulatiesoftware (zoals Vision). We bouwen uw installatie digitaal na. In dit model simuleren we kortsluitingen op elk niveau.
Stap 3: Optimalisatie: Vaak zijn dure hardware-aanpassingen niet nodig. In veel gevallen kunnen we de selectiviteit herstellen door:
Structurele maatregelen (Indien nodig): Soms is de installatie fysiek niet in orde. Dan adviseren we:
Wilt u weten of uw installatie veilig en selectief is? Volg deze stappen:
Voor een enkele groep in een woonhuis volstaat de basiskennis van een installateur. Maar in complexere situaties is specialistische kennis vereist. Neem contact op met onze engineers wanneer:
HyTEPS combineert metingen op locatie met diepgaande simulaties. Wij gissen niet, wij rekenen het na. Zo krijgt u een concreet instelrapport waarmee de selectiviteit gewaarborgd is.
Verdiep uw kennis met deze gerelateerde onderwerpen:
Simulaties (Loadflow & Kortsluiting)
Kortsluitstroom en impedantie
Twijfelt u of uw beveiligingen juist zijn ingesteld? Wacht niet tot de productie stilvalt. Onze engineers kunnen met een gerichte simulatie de zwakke plekken in uw installatie blootleggen en optimaliseren.
HyTEPS
Beemdstraat 3
5653 MA Eindhoven