By Jorlan Peeters - Managing Director HyTEPS  | Augustus 2022


‘Inbreiden’ en opslaan om klimaatdoelstellingen te behalen

"Twee derde van alle elektriciteit moet in 2030 uit duurzame bronnen komen, volgens het Klimaatakkoord. Nederland neemt diverse maatregelen om dit voor elkaar te krijgen. Het belasten van CO2-emissies, het dichtdraaien van de gaskraan... Echter, twee factoren staan het bereiken van onze klimaatdoelstellingen in de weg…"

 

 

 

1: Het stroomnet is overvol.

Bedrijven vragen om steeds grotere aansluitingen, bijvoorbeeld om fossiele brandstoffen te kunnen vervangen door elektriciteit - de zogeheten ‘elektrificatie'. De Autoriteit Consument & Markt pleit wil dat netbeheerders grootverbruikers binnen 40 weken aansluiten - als er in een gebied voldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Voor kleinverbruikers (tot 3x80 Ampère) geldt een maximale termijn van 18 weken. Verzwaren van een aansluiting in huis, om een laadpaal, warmtepomp of zonnepanelen aan te sluiten, moet binnen 12 weken gebeuren. Echter, volgens het RVO is het voor bijvoorbeeld initiatiefnemers van zonne-energieprojecten steeds lastiger om projecten aan te sluiten op het net. Het verkrijgen van een nieuwe aansluiting kan zelfs meer dan een jaar duren.

Volgens netbeheerder Alliander dient het huidige stroomnet minimaal te verdubbelen om aan de snel groeiende vraag te voldoen. Liander, Enexis en Stedin geven aan dat het aansluiten van hernieuwbare energiebronnen steeds moeilijker wordt. Het lijkt er niet op dat deze situatie op korte termijn zal verbeteren, waardoor Nederland haar duurzaamheidsdoelen dreigt te missen.

Uitbreiden van het stroomnet brengt enorme kosten, impact op de infrastructuur, logistieke uitdagingen, en overlast voor burgers en bedrijven met zich mee. Ook hebben we te kampen met een schrijnend gebrek aan geschoold elektrotechnisch personeel. Geen haalbare korte termijn-oplossing, dus. Wat wél uitkomst kan bieden op korte termijn is het op een veilige, slimme en duurzame manier fors meer rendement halen uit bestaande systemen. Door ‘inbreiding' kan ruimte worden gecreëerd achter trafo('s) in elektrische installaties. Door het weghalen van Power Quality-fenomenen zoals harmonische vervuiling, inductief en capacitief blindvermogen en door ‘load balancing' kan bestaande installatiecapaciteit veel efficiënter worden gebruikt.

2: Er zijn onvoldoende mogelijkheden om energie op te slaan.

Om de klimaatdoelen te halen, zijn toenemende inzet van hernieuwbare energiebronnen en het terugdringen van fossiele brandstoffen essentieel. De toename van duurzame energie maakt het afstemmen van vraag en aanbod steeds belangrijker. De hoeveelheid energie die uit zon en wind wordt gehaald varieert heel fors, niet alleen van uur tot uur, maar ook tussen de seizoenen. Deze energie kan niet altijd direct afgenomen worden, maar kan steeds vaker ook niet worden aangeboden aan de netbeheerder omdat er geen capaciteit is.

Gedurende de dag varieert de vraag naar elektriciteit doorlopend. In industriële productiebedrijven komen zowel overdag als ‘s nachts enorme pieken in de energievraag voor. Naarmate we meer elektrisch koken, verwarmen, en autorijden zullen we aan het begin van de avond enorme pieken zien in woonwijken.

Opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit speelt een belangrijke rol bij de energietransitie. Batterijsystemen die elektrische energie opslaan voor later gebruik ontlasten het elektriciteitsnetwerk en zorgen voor grotere flexibiliteit en betrouwbaarheid. Vraag en aanbod kunnen worden afgestemd op een manier die zo energiezuinig en efficiënt mogelijk is. Op bedrijvenparken kan opslag bijvoorbeeld zorgen voor voortzetting van de stroomvoorziening tijdens storingen. In zonneparken kunnen inefficiënte piekbelastingen worden tegengegaan. Energie opgewekt door windturbines kan worden opgeslagen en naar het net worden gestuurd wanneer de vraag het grootst is. De Nederlandse netbeheerders hebben in een reactie op het ontwerpbeleidsprogramma Klimaat gevraagd om de salderingsregeling voor zonnepanelen af te schaffen en de thuisaccu te subsidiëren. Zij zien daarin een belangrijk deel van de oplossing voor de huidige netcongestie.

De gemeente Utrecht wil ervoor zorgen dat zonnepanelen op Utrechtse daken in 2030 meer dan drie keer zoveel elektriciteit opwekken dan in 2020. Maar dan moet die energie wel aan het net kunnen worden overgedragen, of opgeslagen. Overvolle netten en opslag vragen om samenwerking tussen (lokale en landelijke) overheid, bedrijfsleven, netbeheerders en elektrotechnische experts. Alleen door slim beleid en doelgericht investeren wordt het mogelijk om onze klimaatdoelstellingen te behalen.

Kennis en oplossingen

De hoogopgeleide, gekwalificeerde en enthousiaste mensen van HyTEPS helpen opdrachtgevers bij het verbeteren van de energie-efficiëntie en het optimaliseren van de elektrische energiekwaliteit. Dat doen wij door middel van metingenanalyseskennisdiensten en technologisch innovatieve oplossingen. Zo helpen we klanten de energietransitie doorkomen, veel meer uit bestaande installaties te halen, hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen realiseren en een bijdrage leveren aan het nakomen van landelijke afspraken.